ผลงาน RS Change Detection
RS Change Detection

วิเคราะห์ความเสียหายอ่างเก็บน้ำห้วยโป่ง จากอิทธิพลพายุทาจิกิ

ใช้ภาพถ่ายดาวเทียม Sentinel-2 เปรียบเทียบสภาพพื้นที่ก่อน-หลังเหตุการณ์ หลังพายุทาจิกิพัดผ่านจังหวัดแม่ฮ่องสอนจนอ่างเก็บน้ำห้วยโป่งเสียหายและสะพานข้ามลำห้วยโป่งบนทางหลวงหมายเลข 108 ขาด เพื่อประเมินขอบเขตความเสียหายเบื้องต้นอย่างรวดเร็วก่อนออกสำรวจพื้นที่จริง

หมวดหมู่
Remote Sensing / Change Detection
พื้นที่ศึกษา
บ้านห้วยโป่ง ต.ห้วยโป่ง อ.เมืองแม่ฮ่องสอน
แหล่งข้อมูล
ภาพถ่ายดาวเทียม Sentinel-2
เครื่องมือ
QGIS, True/False Color Composite

โจทย์และที่มา

พายุทาจิกิพัดผ่านและทำให้เกิดฝนตกหนักสะสมในพื้นที่จังหวัดแม่ฮ่องสอน ส่งผลให้อ่างเก็บน้ำห้วยโป่ง ตำบลห้วยโป่ง อำเภอเมืองแม่ฮ่องสอน ได้รับความเสียหาย และสะพานข้ามลำห้วยโป่งบนทางหลวงหมายเลข 108 ถูกกระแสน้ำกัดเซาะจนขาด ตัดเส้นทางสัญจรหลักที่เชื่อมพื้นที่

เนื่องจากพื้นที่ประสบภัยเข้าถึงยากในช่วงวิกฤต จึงใช้ภาพถ่ายดาวเทียม Sentinel-2 เปรียบเทียบสภาพพื้นที่ก่อนและหลังเหตุการณ์ เพื่อประเมินขอบเขตความเสียหายเบื้องต้นอย่างรวดเร็ว สนับสนุนการรายงานสถานการณ์ให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องทราบ ก่อนออกตรวจสอบพื้นที่จริง

ไทม์ไลน์เหตุการณ์

6 พฤษภาคม 2568
ภาพถ่ายดาวเทียมพื้นฐานก่อนเกิดเหตุ (Pre-Flood Baseline)
สภาพพื้นที่อ่างเก็บน้ำห้วยโป่งและบริเวณโดยรอบเป็นปกติ ใช้เป็นภาพอ้างอิงสำหรับเปรียบเทียบการเปลี่ยนแปลง
9 กันยายน 2568
ตรวจพบพื้นที่น้ำท่วมบางส่วนจากอิทธิพลพายุ
ภาพถ่ายดาวเทียมแสดงพื้นที่ได้รับผลกระทบบางส่วนใน 3 จุด ได้แก่ บ้านผาบ่อง บ้านป่าลาน และบ้านห้วยโป่ง ครอบคลุมตำบลห้วยโป่งและตำบลผาบ่อง เป็นสัญญาณเริ่มต้นก่อนสถานการณ์รุนแรงขึ้น
11 พฤศจิกายน 2568
พายุทาจิกิ — อ่างเก็บน้ำห้วยโป่งเสียหาย สะพาน ทล.108 ขาด
ภาพถ่ายดาวเทียมหลังเหตุการณ์แสดงพื้นที่ได้รับผลกระทบประมาณ 318 ไร่ บริเวณบ้านห้วยโป่ง ตำบลห้วยโป่ง สอดคล้องกับความเสียหายจริงของอ่างเก็บน้ำและสะพานข้ามลำห้วยโป่งบนทางหลวงหมายเลข 108

วิธีการดำเนินงาน

  • รวบรวมภาพถ่ายดาวเทียม Sentinel-2 ช่วงก่อนเหตุการณ์ (6 พ.ค. 2568) และหลังเหตุการณ์ (11 พ.ย. 2568)
  • ประมวลผลภาพแบบ True Color Composite (TCI) และ False Color Composite (FCI) เพื่อเปรียบเทียบสภาพพื้นที่
  • วิเคราะห์ change detection แบบ multi-temporal เพื่อจำแนกพื้นที่ดินเปิดโล่ง/พื้นที่เมือง (สีชมพูใน FCI) พืชพรรณ (สีเขียว) และแหล่งน้ำ (สีม่วง/น้ำเงิน)
  • จัดทำแผนที่สรุปสถานการณ์น้ำท่วม (Flood Inundated Map) พร้อมพิกัดอ้างอิงและสัญลักษณ์มาตรฐานตามรูปแบบของกรมชลประทาน

ภาพเหตุการณ์จริงจากพื้นที่ (ภาพถ่ายโดรน/ภาคสนาม)

ภาพถ่ายทางอากาศถนนขาดบริเวณบ้านห้วยโป่ง
Aerial · Site Damageถนนขาดจากแรงกัดเซาะของน้ำ
ภาพโดรนบริเวณสะพานขาดห้วยโป่ง
Drone Survey · 08.09.2568จุดที่เสียหายสันทำนบอ่างเก็บน้ำห้วยโป่ง
ภาพโดรนร่องน้ำกัดเซาะห้วยโป่ง
Drone Survey · 08.09.2568ร่องน้ำกัดเซาะต่อเนื่องสันทำนบอ่างเก็บน้ำห้วยโป่ง
ภาพโดรนแนวลำน้ำห้วยโป่ง
Drone Survey · 08.09.2568แนวลำน้ำใกล้จุดเสียหาย
เจ้าหน้าที่ลงพื้นที่สำรวจความเสียหายห้วยโป่ง
Field Survey · 08.09.2568ลงพื้นที่ตรวจสอบร่วมกับหน่วยงาน
ภาพถ่ายทางอากาศถนนบริเวณวัดถูกน้ำท่วมตัดขาด
Aerial · Site Damageเส้นทางสัญจรถูกตัดขาด

ภาพประกอบผลงาน (แผนที่วิเคราะห์)

แผนที่น้ำท่วมภาพรวม 3 หมู่บ้าน 9 กันยายน 2568
Flood Inundated Map · 09.09.2568ภาพรวม 3 หมู่บ้านที่ได้รับผลกระทบ
ภาพถ่ายดาวเทียมก่อนเกิดเหตุ 6 พฤษภาคม 2568
Pre-Flood · TCI · 06.05.2568สภาพอ่างเก็บน้ำห้วยโป่งก่อนเกิดเหตุ
ภาพถ่ายดาวเทียมหลังเกิดเหตุ True Color 11 พฤศจิกายน 2568
Post-Flood · TCI · 11.11.2568อ่างเก็บน้ำห้วยโป่งหลังเกิดเหตุ
ภาพถ่ายดาวเทียม False Color Composite 11 พฤศจิกายน 2568
Post-Flood · FCI · 11.11.2568False Color เน้นพื้นที่เปิดโล่ง/ผลกระทบ
ภาพถ่ายดาวเทียมแสดงขอบเขตน้ำ 11 พฤศจิกายน 2568
Post-Flood · Flood Area · 11.11.2568เน้นแนวขอบเขตน้ำตามลำน้ำ
หมายเหตุ: การประเมินผลกระทบและความเสียหายได้จากการวิเคราะห์ภาพถ่ายดาวเทียมโดยประมาณ ยังไม่ได้ผ่านการออกตรวจสอบสภาพพื้นที่จริง (ข้อมูล ณ วันที่วิเคราะห์)

ผลลัพธ์และการนำไปใช้

แผนที่ที่จัดทำขึ้นช่วยให้หน่วยงานทราบขอบเขตความเสียหายโดยประมาณ (~318 ไร่ บริเวณบ้านห้วยโป่ง) ได้อย่างรวดเร็วกว่าการรอสำรวจภาคสนามเพียงอย่างเดียว โดยเฉพาะในช่วงที่เส้นทางเข้าพื้นที่ถูกตัดขาดจากสะพาน ทล.108 ที่ชำรุด ใช้เป็นข้อมูลเบื้องต้นประกอบการวางแผนให้ความช่วยเหลือและซ่อมแซมโครงสร้างต่อไป

ผลงานก่อนหน้า ผลงานถัดไป